MOVE ผลักดันการใช้ รถสองแถว EV และ รถกระป๊อไฟฟ้า ใน กทม.

กรุงเทพฯ กำลังเข้าใกล้จุดเปลี่ยนของระบบขนส่งสาธารณะระดับชุมชน เมื่อศูนย์วิจัย Mobility and Vehicle Technology Research Center (MOVE) แห่ง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี จัดเวทีสัมมนาเชิงปฏิบัติการครั้งสำคัญเรื่อง “ก้าวสู่ระบบไฟฟ้าสำหรับระบบขนส่งสาธารณะเสริม (Feeder System) ในกรุงเทพมหานคร: กรณีรถสองแถว (หมวด 4) และรถกระป๊อ” เพื่อผลักดันการใช้ “รถสองแถว EV” และ “รถกระป๊อไฟฟ้า” ใน กทม.

งานจัดขึ้นที่ The Quarter Ladprao by UHG โดยได้รับเกียรติจาก นายทศพล สุภารี รองผู้อำนวยการสำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร เป็นประธานเปิดงาน สะท้อนชัดว่า “Feeder System ไฟฟ้า” ไม่ใช่แค่แนวคิด แต่กำลังถูกยกระดับเป็นวาระของเมือง


ทำไมต้อง “สองแถว EV – กระป๊อไฟฟ้า”?

ในระบบขนส่งของกรุงเทพฯ รถสองแถวและรถกระป๊อถือเป็น “เส้นเลือดฝอย” ที่เชื่อมชุมชนกับรถไฟฟ้าและเส้นทางหลัก แต่ในอีกด้านหนึ่ง ยานพาหนะกลุ่มนี้ก็เป็นแหล่งปล่อยมลพิษในระดับพื้นที่ที่ส่งผลต่อคุณภาพอากาศโดยตรง

MOVE มองว่า หากต้องการยกระดับคุณภาพอากาศอย่างจริงจัง การเปลี่ยนรถกลุ่ม Feeder ให้เป็นไฟฟ้าคือ “จิ๊กซอว์ตัวสำคัญ” ที่ขาดไม่ได้


เวทีนี้คุยอะไรบ้าง? 

เนื้อหาการสัมมนาครั้งนี้ครอบคลุมครบตั้งแต่นโยบายถึงปลั๊กชาร์จ

(1) ทิศทางนโยบายและมาตรการส่งเสริมจาก กรมการขนส่งทางบก ในการลดการปล่อยมลพิษและสนับสนุนการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าในระบบขนส่งสาธารณะ

(2) ผลการสำรวจผู้ให้บริการและผู้ใช้บริการ ซึ่งสะท้อนพฤติกรรมการใช้งาน ต้นทุน ความพร้อม และข้อจำกัดในการเปลี่ยนผ่าน

(3) เทคโนโลยียานยนต์ไฟฟ้า ทางเลือกแบตเตอรี่ ระบบขับเคลื่อน มาตรฐานความปลอดภัย การดัดแปลงรถ (conversion) และความคุ้มค่าในระยะยาว รวมถึงความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานการชาร์จจากภาคเอกชน

(4) ประเด็นด้านกฎหมายและโครงสร้างพื้นฐานการชาร์จ ครอบคลุมรูปแบบการจดทะเบียน ช่องว่างข้อกำหนด ความท้าทายด้านกำลังไฟฟ้า ความเพียงพอของระบบสายส่ง รูปแบบสถานีชาร์จที่เหมาะสม และแนวทางบริหารจัดการโหลดไฟฟ้าในเขตเมือง

นโยบายจากภาครัฐ: ทางเดินชัดขึ้น

ช่วงต้นงานมีการบรรยายพิเศษโดยผู้แทนจาก กรมการขนส่งทางบก ว่าด้วยทิศทางนโยบายลดการปล่อยมลพิษในกรุงเทพฯ ผ่านการสนับสนุนยานยนต์ไฟฟ้าในระบบขนส่งสาธารณะ

สาระสำคัญ:

• แนวทางกำกับดูแลการเปลี่ยนผ่าน
• มาตรการส่งเสริมและสิทธิประโยชน์
• การเตรียมกรอบรองรับรถสาธารณะพลังงานไฟฟ้าในระยะต่อไป
• พูดง่าย ๆ คือ ภาครัฐเริ่มวาง “ราง” รองรับการเปลี่ยนผ่านแล้ว

เสียงจริงจากผู้ให้บริการและผู้โดยสาร

อีกไฮไลต์คือผลสำรวจภาคสนาม ทั้งฝั่งผู้ประกอบการและผู้ใช้บริการ ซึ่งสะท้อนประเด็นสำคัญ เช่น:

• ต้นทุนการปรับเปลี่ยนรถ
• ความกังวลเรื่องอายุการใช้งานแบตเตอรี่
• ความพร้อมของจุดชาร์จในพื้นที่
• ความคุ้มค่าในระยะยาว

ข้อมูลเหล่านี้สำคัญมาก เพราะการเปลี่ยนผ่านจะสำเร็จไม่ได้ หากไม่ตอบโจทย์ “คนใช้งานจริง”

เทคโนโลยี EV สำหรับรถสาธารณะขนาดเล็ก

เนื้อหาทางเทคนิคในงานเจาะลึกตั้งแต่:

• ทางเลือกแบตเตอรี่และระบบขับเคลื่อน
• มาตรฐานความปลอดภัย
• การดัดแปลงรถเดิม (Conversion)
• ความคุ้มค่าเชิงเศรษฐศาสตร์ตลอดอายุการใช้งาน
• รวมถึงบทบาทภาคเอกชนในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานชาร์จให้รองรับรถ Feeder จำนวนมากในพื้นที่เมืองหนาแน่น

กฎหมาย-โครงสร้างพื้นฐาน: ด่านทดสอบของจริง

ประเด็นที่ถูกหยิบขึ้นมาพูดอย่างจริงจังคือ:

• รูปแบบการจดทะเบียนรถไฟฟ้าประเภทดัดแปลง
• ช่องว่างของข้อกำหนดปัจจุบัน
• ความเพียงพอของกำลังไฟฟ้าในเขตเมือง
• รูปแบบสถานีชาร์จที่เหมาะกับรถหมวด 4 และรถกระป๊อ
• แนวทางบริหารจัดการโหลดไฟฟ้า (Load Management)
• นี่คือหัวใจสำคัญ เพราะหากโครงสร้างพื้นฐานไม่พร้อม การผลักดันเชิงนโยบายก็อาจสะดุดได้ง่าย

เงินทุนคือกุญแจสำคัญ

ช่วงท้ายงานมีการนำเสนอแนวทางสนับสนุนจากสถาบันการเงิน เพื่อช่วยผู้ประกอบการรายย่อยเข้าถึงเงินทุนสำหรับการปรับเปลี่ยนรถเป็นไฟฟ้า

โมเดลทางการเงินที่เหมาะสมจะช่วยลดแรงต้าน และทำให้การเปลี่ยนผ่านเกิดขึ้นได้จริง ไม่ใช่เพียงแค่แนวคิดบนกระดาษ


ก้าวต่อไปของ Feeder System ไฟฟ้าในกรุงเทพฯ

เวทีครั้งนี้ไม่ได้เป็นแค่การเสวนา แต่เป็นการรวบรวม “ภาพใหญ่ทั้งระบบ” ตั้งแต่นโยบาย เทคโนโลยี กฎหมาย โครงสร้างพื้นฐาน ไปจนถึงกลไกการเงิน

หากข้อเสนอทั้งหมดถูกผลักดันต่อเนื่อง กรุงเทพฯ อาจได้เห็น:

• สองแถวไฟฟ้าในชุมชน
• กระป๊อไร้ควันดำ
• ระบบ Feeder ที่เชื่อมรถไฟฟ้าหลักอย่างมีประสิทธิภาพ
• และคุณภาพอากาศที่ดีขึ้นในระดับพื้นที่

นี่อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนผ่านระบบขนส่งระดับชุมชนครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งของกรุงเทพมหานคร เพราะมีการรวบรวมข้อเสนอเชิงระบบ ทั้งด้านนโยบาย เทคโนโลยี กฎหมาย โครงสร้างพื้นฐาน และการเงิน เพื่อพัฒนา Feeder System ไฟฟ้าในกรุงเทพมหานครให้สามารถดำเนินการได้จริงอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืนในระยะต่อไป

ที่มา : เพจ KMUTT MOVE: Mobility & Vehicle Technology Research Center

วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2569